Για πρώτη φορά από το 2013, τη χρονιά που ανακαλύφθηκε το Xylella fastidiosa στην Απουλία, διεξήχθη μελέτη σχετικά με την εξάπλωση της επιδημίας του παθογόνου.
Il Δημιουργία – Συμβούλιο Γεωργικής Έρευνας – έχει υπολογίσει τις επιπτώσεις της ανθρώπινης πίεσης στη μετάδοση και εξάπλωση του παθογόνου παράγοντα που έχει εξαπλωθεί σε 54.000 εκτάρια ελαιώνων στην Απουλία, προκαλώντας ο θάνατος εκατομμυρίων δέντρων.
Το sμελέτη και δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Επιστήμη του Συνολικού Περιβάλλοντος».
Οι συγγραφείς Σοφία Μπαγιόκο, Elisabetta Raparelli και Simone Bregaglio της CREA Εντόπισαν και ανέλυσαν τα χωροχρονικά πρότυπα της επιδημίας στην Απουλία από το 2015 έως το 2021, συσχετίζοντάς τα με τις διαφορετικές κατηγορίες χρήσης γης, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν ως δείκτες της έντασης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Η μελέτη βασίστηκε στα έγγραφα που είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο της Περιφέρειας, όπου ψηφιοποιήθηκαν οι συντεταγμένες των φυτών που βρέθηκαν μολυσμένα από το 2015 έως το 2021 (βάση δεδομένων διαθέσιμη στον σύνδεσμο https://doi.org/10.6084/m9.figshare.22220872.v2 ). Διεξήχθησαν αναλύσεις σε αυτό το σύνολο δεδομένων για να μελετηθεί ο βαθμός ομαδοποίησης και η χωρική δυναμική των εστιών μόλυνσης με την πάροδο των ετών.
Μέσω τεχνικών μοντελοποίησης της κατανομής των ειδών, ένα οικολογικό μοντέλο θέσης, δηλαδή, μια προγνωστική μοντελοποίηση της κατανομής των οικοτόπων με επακόλουθη χαρτογράφηση του εύρους των ειδών ή των περιβαλλοντικών φαινομένων, που σχετίζεται, στην περίπτωση αυτή, με την παρουσία μολυσμένων ελαιόδεντρων. Αυτό γίνεται για να κατανοηθεί πώς οι διαφορετικές χρήσεις γης, δείκτες των διαφορετικών επιπέδων ανθρωπογενούς πίεσης στην περιοχή της Απουλίας, έχουν επηρεάσει την κατανομή των ελαιόδεντρων που έχουν μολυνθεί από Xylella κατά την περίοδο 2015-2021, επιτρέποντας τον εντοπισμό των περιοχών που είναι πιο προδιατεθειμένες για πολλαπλασιασμό, δημιουργώντας τον λεγόμενο «χάρτη καταλληλότητας οικοτόπων», έναν χάρτη των περιοχών στις οποίες το φυτό βρίσκει τις ιδανικές συνθήκες ανάπτυξης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης υπογραμμίζουν πώς η ανθρωπογενής συνιστώσα του τοπίου, δηλαδή η χρήση που κάνει ο άνθρωπος σε αυτό και η ένταση με την οποία το χρησιμοποιεί, έχει συμβάλει σημαντικά στην επιδημία Xylell: Το οδικό σύστημα ήταν ο κύριος μοχλός της διασποράς, ενώ οι φυσικές/ημιφυσικές περιοχές εμπόδισαν την εξάπλωσή τηςΗ Ξυλέλα, η οποία προελαύνει ραγδαία στην περιοχή της Απουλίας προς την κεντρική Ιταλία, εμφανίζεται τοπικά πιο ομαδοποιημένη, αλλά πιο διασκορπισμένη σε όλη την επικράτεια, μια κατάσταση που εμποδίζει τον περιορισμό της.
Παρατηρήθηκε επίσης ότι το Η πιθανότητα μόλυνσης σε μια δεδομένη τοποθεσία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τύπο χρήσης γης που χαρακτηρίζει το περιβάλλον: Η δομή του τοπίου (ανοιχτή ύπαιθρος ή πόλη), η κατανομή των δέντρων που φιλοξενούν τα φυτά και πιο λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις ροές κυκλοφορίας αυτοκινήτων, φορτηγών ή τρένων αποτελούν βασικά στοιχεία για την πρόβλεψη της εξάπλωσης του Xylella.
Η έγκαιρη και ακριβής πρόβλεψη της περιοχής εξάπλωσης του παθογόνου επιτρέπει την προστασία των καλλιεργειών και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ασθένειας, συγκεντρώνοντας τα μέτρα παρακολούθησης και αντιπαράθεσης στις εντοπισμένες περιοχές. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται η ανάγκη για γενικές παρεμβάσεις σε τεράστιες εκτάσεις εδάφους, περιορίζοντας την αδιάκριτη υλοτόμηση φυτών, την απώλεια της φυτικής βιοποικιλότητας και τη χρήση φυτοφαρμάκων, διατηρώντας τα φυσικά ενδιαιτήματα.
